MÂY - VŨ HOÀNG CHƯƠNG

Thi phẩm Mây của nhà thơ Vũ Hoàng Chương được xuất bản năm 1959. Với người yêu thơ và chơi sách thì thơ của Vũ Hoàng Chương có giá trị rất đặc biệt và mang tính sưu tầm cao. Thơ Vũ Hoàng Chương là dòng lịch sử của thơ, của cuộc đời thơ, và của chung cả cõi văn chương. Bởi vì thơ Vũ Hoàng Chương mang theo cái mốc của một tiến trình mà xu hướng lãng mạn đạt tới mức nghệ thuật cao hơn cả. Lãng mạn, sự phô bày không do dự trái tim đẫm lệ, là cảm hứng mạnh mẽ nhất và được bộc lộ dưới nhiều khía cạnh nhất. Thi nhân không chỉ đập mạnh vào trái tim mình mà còn vỗ về như an ủy một cơn mộng sót.

Thơ Vũ Hoàng Chương gần như là hình ảnh một tinh cầu riêng biệt. Nhận ra được vì vẻ độc sáng của văn chương, nhịp điệu, nhạc điệu, âm điệu, hình ảnh và vóc dáng tráng lệ, mỹ xảo của ngôn từ, liền lạc thành một khối. Gợi ra bản chất thứ ngọc huyết tẩm, tụ kết tinh anh của người và linh khí của đá. Thơ Vũ Hoàng Chương gợi sự phối hợp siêu-nhiên giữa những yếu tố nơi trần thế. Gợi ra sự chuyển hóa phi thường những hiện tượng thiên nhiên được nhận diện qua tâm thức. Như thế, bằng cách riêng, thơ Vũ Hoàng Chương, có thể hiểu, đã đổi mùa cho mưa Ngâu, vẽ lại lộ trình cho đàn ô-thước.

Vũ Hoàng Chương đã nối liền hai châu Âu-Á bằng sợi dây tình, nhu nhuyễn như Mây. Với Ysabel, tóc vàng như gỗ quý còn thơ. Thay Thôi Hộ, dựng một đài thương nhớ thứ nhì trong mùa đào nở. Hay hành động tương tự người khắc trang sách họ Bồ, tìm kiếm một chân dung trong giấc mộng của người say.

Vũ Hoàng Chương đã đón Mây để biết được ước mơ của gió, cũng như góp gió để làm hài lòng sự gửi gấm cho muôn ngả của Rừng Phong. Cũng như Vũ bắt được mạch của đất trời thuở gió bụi để đưa giấc mộng vào tranh gìn giữ. Trường hợp của Vân-muội không phải là một tình cờ của lịch sử khi thi-nhân lật ngược được thời gian để tìm cho được người thiên cổ. Nghìn thu cũ ! Chính người xưa ước thệ ! Chính em rồi, ta vẫn nhớ chưa quên. 

Vũ Hoàng Chương tái tạo một thực tế cho riêng mình để đổi lấy cái chán chường về thực tế đã bỏ quên cũng như  phiền muộn về cái cõi mình tự tạo.

 Thơ Vũ Hoàng Chương thời thanh xuân, hầu như phát tiết từ bóng tối của u tịch và lảng vảng bóng dơi của một quá khứ chồng chất hoài niệm. Ngôi nhà có gác gỗ sau Đền Bà Kiệu, ngôi nhà cổ trong một hẻm lầy khu Bạch Mai là những nơi tượng hình cho những chuyến viễn xứ của mơ với cánh buồm căng khói. Văn chương tưởng như đã dấy lên từ quá khứ ẩm thấp, điêu tàn như trang sách mốc, và tương tự nơi khởi nguyên khiêm tốn quen thuộc của dòng trường giang, nó như được sóng lớn vỗ bờ đưa đến nghìn trùng như trăm ngọn nước ra khơi.

 Nói thơ Vũ Hoàng Chương là lịch sử Thơ cũng vì mang theo những đổi dời nghệ thuật qua thời gian, những bước đi ghi dấu của khám phá lẫn truyền thống cả về thể thơ lẫn bút pháp, mang vết tích tư tưởng cả Á lẫn Âu nhưng để lại rõ rệt dấu tay thi-nhân như lịch sử do một người tạo dựng.

Vũ Hoàng Chương sinh tại Nam Định, nguyên quán tại làng Phù Ủng, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, nay là huyện Mỹ Hào tỉnh Hưng Yên.
Thuở nhỏ, ông học chữ Hán ở nhà rồi lên học tiểu học tại Nam Định. Năm 1931 ông nhập học trường Albert Sarraut ở Hà Nội, đỗ Tú tài năm 1937.
Năm 1938 ông vào Trường Luật nhưng chỉ được một năm thì bỏ đi làm Phó Kiểm soát Sở Hỏa xa Đông Dương, phụ trách đoạn đường Vinh - Na Sầm.
Năm 1941, ông bỏ Sở hỏa xa đi học Cử nhân toán tại Hà Nội, rồi lại bỏ dở để đi dạy ở Hải Phòng. Trong suốt thời gian này, ông không ngừng sáng tác thơ và kịch. Sau đó trở về Hà Nội lập "Ban kịch Hà Nội" cùng Chu Ngọc và Nguyễn Bính. Năm 1942 đoàn kịch công diễn vở kịch thơ Vân muội tại Nhà Hát Lớn. Cũng năm đó ông gặp Đinh Thục Oanh, chị ruột nhà thơ Đinh Hùng và hai người thành hôn năm 1944.
Sau Cách mạng tháng Tám 1945, ông về Nam Định và cho diễn vở kịch thơ Lên đường của Hoàng Cầm. Kháng chiến toàn quốc nổ ra, Vũ Hoàng Chương tản cư cùng gia đình về Thái Bình, làm nghề dạy học. Đến 1950, gặp lúc quân Pháp càn đến ruồng bắt cả nhà, ông bỏ miền quê, hồi cư về Hà Nội nơi dạy toán rồi chuyển sang dạy văn và làm nghề này cho đến 1975.
Năm 1954, Vũ Hoàng Chương di cư vào Nam, tiếp tục dạy học và sáng tác ở Sài Gòn.
Năm 1959 ông đoạt "Giải Văn học Nghệ thuật Toàn quốc" của Việt Nam Cộng hòa với tập thơ Hoa đăng. Trong năm này ông sang Âu châu tham dự Hội nghị Thi ca Quốc tế tại Bỉ.
Năm 1964 ông tham dự Hội nghị Văn bút Á châu họp tại Bangkok; năm sau, 1965 lại tham dự Hội nghị Văn bút Quốc tế họp tại Bled, Nam Tư. Năm 1967, ông lại tham dự Hội nghị Văn bút Quốc tế họp tại Abidjan, thủ đô Côte d'Ivoire.
Thời gian 1969-1973 Vũ Hoàng Chương là Chủ tịch Trung tâm Văn bút Việt Nam. Năm 1972 ông đoạt giải thưởng văn chương toàn quốc lần thứ hai. Ông còn được vinh danh là "Thi bá" Việt Nam.